Roemeense jagers mogen dit jaar bijna 1.000 beren schieten na meerdere incidenten

Het herstel en de bescherming van grote wilde dieren geldt als een succes van Europees natuurbeleid, maar wanneer er voldoende exemplaren zitten van grote predatoren als wolf, lynx, beer of jakhals (en ze dus voor ernstige problemen zorgen), dan is beheer de enige correcte keuze. Ook in onze lage landen.

Roemenië grijpt zwaar in na een reeks confrontaties tussen mens en beer. Dit jaar mogen er 969 bruine beren worden gedood. Volgens de regering is de maatregel noodzakelijk om inwoners te beschermen.

Wie door de beboste Karpaten trekt, bevindt zich in een van de laatste Europese gebieden waar grote roofdieren nog talrijk voorkomen. Wolven, lynxen en vooral bruine beren vinden er uitgestrekte leefgebieden. Maar precies die aanwezigheid, jarenlang beschouwd als een uitzonderlijke rijkdom van de Roemeense natuur, zorgt steeds vaker voor spanningen.

Beren duiken op in dorpen, zoeken voedsel tussen afvalcontainers en komen soms zelfs op erven en in tuinen terecht. Op toeristische routes zijn sommige dieren zo gewend geraakt aan mensen dat ze nauwelijks nog lijken te schrikken van auto's of camera's.

Na verschillende ernstige incidenten heeft de Roemeense regering nu gekozen voor een drastische aanpak.

969 beren

President Nicușor Dan bekrachtigde op 5 oktober een nieuwe wet die de toegestane afschotquota fors verhoogt. Voor 2026 mogen 859 bruine beren preventief worden gedood. Daarnaast geldt een interventiequotum van 110 dieren voor situaties waarin beren een concreet gevaar vormen voor mensen of eigendommen. Samen gaat het dus om maximaal 969 beren. Dezelfde verhoogde quota zijn ook voorzien voor 2027.

De stijging is opmerkelijk. In 2024 bedroeg het preventieve quotum nog 426 beren en mochten daarnaast 55 dieren in het kader van interventies worden gedood. Beide aantallen zijn nu ongeveer verdubbeld.

Volgens recente schattingen leven in Roemenië 10.000 tot 13.000 bruine beren. Daarmee herbergt het land een uitzonderlijk groot deel van de Europese berenpopulatie.

Voor veel inwoners van landelijke en bergachtige gebieden zijn die cijfers echter geen abstracte statistiek. Daar gaat het om een dier van soms honderden kilo's dat plotseling bij een vuilniscontainer, in een boomgaard of vlak bij een woning kan verschijnen.

Angst in de dorpen

De discussie kreeg de afgelopen jaren extra gewicht door dodelijke aanvallen. Over een periode van twintig jaar kwamen in Roemenië 26 mensen om door beren en raakten 274 mensen gewond. Europese documenten wijzen eveneens op een sterke concentratie van ernstige incidenten in de afgelopen jaren: in vijf jaar tijd zouden veertien mensen zijn omgekomen en meer dan 150 mensen ernstig gewond zijn geraakt.

Voor inwoners die regelmatig met beren worden geconfronteerd, is het dan ook begrijpelijk dat de discussie anders klinkt dan voor iemand die het dier uitsluitend kent als symbool van ongerepte natuur.

De nieuwe wet moet lokale autoriteiten bovendien sneller laten reageren. Wanneer een beer een woongebied binnendringt, kan een lokaal interventieteam afhankelijk van het gevaar besluiten het dier te verjagen, te verdoven en verplaatsen of, in ernstige gevallen, te doden. Daarvoor zijn niet langer steeds aanvullende toestemmingen van het ministerie nodig.

Presidentieel verzet

Dat de kwestie politiek bijzonder gevoelig ligt, blijkt uit de houding van president Nicușor Dan zelf. Hij verzette zich eerder tegen de wet en stapte naar het Roemeense Constitutionele Hof. Dat verwierp zijn bezwaar. Vervolgens vroeg hij het parlement de wet opnieuw te bekijken, maar ook daar bleven de belangrijkste quota overeind. Uiteindelijk bekrachtigde Dan de wet op 5 oktober.

Daarmee is de juridische strijd voorlopig beslist.

Met weidelijke groet,

Kristof Vandewoestijne