Open discussie over de wolf...

Het is begonnen tijdens de Gamefair 2026 te Middachten.

Een zaaltje vol in het koetshuis van het kasteel Middachten. Na mijn inleiding ontstond een levendige discussie. Een discussie over waarom is die wolf hier eigenlijk? Hoe heeft dat dier zich zo snel kunnen vermeerderen? De indruk bestaat dat er veel onder het tapijt geveegd wordt. Transparantie vanuit de overheid is nul. Gaat het om het geld, de subsidiepotten of is het voor de natuur? Een open discussie is prima, maar als er geen transparantie is en dus het uitgangspunt onduidelijk is, hoe moet je dan verder?

Eerst even een uittreksel van de inleiding.

De wolf is hartstikke zielig. Dat ik dat zeg heeft menig relatie, vriend de wenkbrauwen doen fronsen. Zielig is natuurlijk een beetje chargerend. Je kunt er meer woorden voor verzinnen. Maar zet je alles rond de wolf af tegen het welzijn van dieren dan is er heel veel af te dingen op het wolvenwelzijn. Iets waar wij als maatschappij verplicht toe zijn. Overigens, elk dier is volgens de wet beschermd.

Welzijn voor de wolf is ver te zoeken. 

Wij dwingen het dier te leven in een natuur die allang niet meer geschikt voor hem is. En nog veel erger, we manipuleren de wolf om elke dag geconfronteerd te worden met mensen. 24/7, waar de wolf gaat, komt hij mensen tegen en dat wil het dier eigenlijk niet.

Die confrontatie met mensen brengt het dier in de problemen en ons natuurlijk ook. En dat kun je best wel zielig noemen. Of droevig, etc. Een oplossing om de confrontaties te voorkomen is er nog niet. De overheid laat het voorlopig afweten.

De wolf moet weg

Gebeurt er iets ergs, een bijtincident of nog veel erger verslinding van een kind dan is de chaos compleet. Geen bestuurder, geen burgemeester, geen gedeputeerde neemt meer het risico. De oplossing moet direct komen en dat is weg met het dier. En weg is een ander woord voor dood. De minister krijgt het op zijn bordje en maakt een Algemene maatregel van bestuur en die luidt dan,  ‘de wolf moet weg’. En dat betekent dan dat  voor de tweede keer de wolf uitgeroeid wordt. En dat is best wel zielig.

Een jaar of 7 geleden werd er een wolf op de Veluwe gesignaleerd. Dat bleek na onderzoek (DNA) een wolvin te zijn. Maar om de wolvin een natuurlijk gedrag te bezorgen en een natuurlijke leefwijze te garanderen is daar een mannetjes wolf voor nodig. Wachten tot die komt was geen optie, want dan is de wolvin weer doorgetrokken, want die is immers op zoek naar een wolf. Aldus koop je er een in Polen en die zet je uit. Gelukt! En zo is de basis gelegd voor de wolvenpopulatie op de Veluwe en of dit eerste wolvenpaar ook de basis is voor de wolven in alle andere delen van Nederland is onduidelijk en onwaarschijnlijk.

Wie vindt dit leuk? Wie is hier blij mee? Als je het de wolven zou vragen en zij zouden kunnen antwoorden dan is dat nee. De maatschappij, de burgerij, is er zeker niet blij mee. Het is niet leuk, de mens heeft nu eenmaal een hekel aan de wolf. We zijn bang voor dat dier. Hij doet dingen die wij niet leuk vinden. Hij bijt, verslindt en brengt ons schade toe.

Hoe moeten we daar tegenin gaan?  Bestrijden of leren samen te leven met de wolf? De maatschappij kiest voor bestrijden. Buiten stedelijke agglomeraties en centra zoals de binnenstad van Amsterdam of Domplein Utrecht kiest de burgerij voor bestrijden.

Meer, meer, meer

Het worden er steeds meer. Volgens zogenaamd officiële tellingen zijn er 11-13 roedels in Nederland, maar dat kunnen er wel meer dan 50 worden volgens de Wageningse ecologen. Dit betekent dat de wolf overal is, in het Amsterdamsebos, het Haagsche  bos, tussen Scheveningen en Katwijk, het strand van Zandvoort, Goeree-Overvlakkee, de Drunense duinen, de Betuwe, Langs de maasoevers. Dus echt overal.

Die enorme verspreiding geeft automatisch ook meer conflicten. En hoe gaan we daar mee om? Loopt het mis dan kijken we allemaal naar de overheid. Die moet het oplossen, de politiek moet het oplossen. Alleen die doen het niet. Vandaar het initiatief de maatschappij een stem te geven die nodig is om de overheid te helpen de juiste beslissing te nemen.

Moeten we de wolven zoneren? Bepalen waar ze mogen zijn? Lastig en niet handig. Misschien is het beter om vast te stellen waar je de wolven niet wilt hebben.

Willen we de wolf beheren? Een keurig woord voor de aantallen naar beneden brengen, zwerfwolven afschieten. Is dat de oplossing is?

Bossen en recreatiegebieden afsluiten voor mensen. Daar krijg je de handen niet voor op elkaar.

Maar dat er iets moet gebeuren is wel duidelijk. De pleisterplak methode van de overheid leidt alleen naar een crisismodel en dan is de wolf sowieso het kind van de rekening. Zielig?

Ik zou zeggen begin aan het stellen van een doel. Wat willen we als maatschappij? Dan onderzoek je de haalbaarheid, de acceptatie en je geeft een tijdspanne aan.

Iedereen moet hier aan bijdragen. Samenwerking zeker, maar dat is het veel gehoorde containerbegrip. We weten het wel, maar doen het niet. Realiseer je wel dat wij de ‘ellende’ voor de wolf op ons geweten hebben. Dus wij moeten het ook oplossen, regelen, doen wat nodig is. Hoe pijnlijk het misschien ook is.

Daar sta ik dan in een bijna vol zaaltje. Ik zeg dat hun mening, hun woord uiteindelijk bepalend is. Een van de toehoorders begint te gillen dat alles onzin is en hij het niet meer wil aanhoren en verlaat de zaal. En toen werd het interessant. Zo eisten een paar toehoorders dat eerst de transparantie hersteld moet worden. Er wordt stellig aangenomen dat vele wolven uitgezet zijn in Nederland en dat diegene die dat gedaan hebben of de opdracht gegeven hebben gevonden en bestraft moet worden. Geef eens duidelijkheid over de geldstromen die met de wolf gemoeid zijn. De subsidiebedragen helder in beeld krijgen. Veelal wordt het beleid, de afwachtende houding, als verkeerd gezien. Sneller ingrijpen en bij velen is de mening dat de wolf weg moet uit Nederland. We hebben 150 jaar zonder de wolf geleefd en dat is prima bevallen. Waarom en voor wie moet dat dier nu weer hier zijn? Voor de zogenaamde wolvenexperts, voor de subsidiepotten, voor de biodiversiteit, de natuur? Zo blijkt de biodiversiteit absoluut niet gestimuleerd te worden door de wolf. Hij brengt geen balans in de natuur en dat hij een mens nooit zal aanvallen moet naar het land der fabelen verwezen worden.

De deelnemers aan het eerste forum realiseren zich dat het een langdurig proces is. Een algemene overeenkomst is er dat er ingegrepen dient te worden in het bestand van de wolven. Dat de heiligverklaring door Europese bescherming opgeheven dient te worden. Bescherm je eigen bevolking, bescherm je landbouw- en huisdieren en zorg ervoor dat de natuur ook zijn recreatiefunctie blijft behouden.

Eensgezindheid bestond er over het beheren van wolven. Hoewel het merendeel pleitte voor volledige eliminatie. Achtergrond daarvoor is wel wie heeft uitgemaakt dat de wolf weer in Nederland moest komen? Als je het de bevolking gevraagd had met de kennis van alle nadelen en effecten van het samenleven met wolven dan was de stap tot herintroductie hoogstwaarschijnlijk nooit genomen.

De pleisterplak methode van de overheid, de traagheid en onwil bij noodzakelijke ingrepen wordt alom afgewezen. Die leidt alleen tot een crisismodel en geeft geen structurele oplossing.

De structurele oplossing vraagt verregaande beslissingen. Vraagt moed en besluitvaardigheid. De oplossing is misschien wel geen wolven in Nederland. Dat is niet zielig maar voor de wolf misschien wel het beste.

Donald Buijtendorp