Predatorbestrijding en natuurherstel: wat het bewijs ons vertelt

Nu het VK geconfronteerd wordt met een biodiversiteitscrisis, is de rol van roofdierbestrijding bij het herstel van de natuur nog nooit zo relevant of zo bediscussieerd geweest, zegt Sophie Stafford* van BASC. Ook bij ons is dit relevant natuurlijk.

Met juridisch bindende doelstellingen onder de Environment Act 2021 om de achteruitgang van soorten te stoppen en de biodiversiteit te verbeteren, zoeken landbeheerders, natuurbeschermers en beleidsmakers naar effectieve strategieën om hun werk te ondersteunen.

De recente Quick Scoping Review (QSR) van het BASC, biedt een duidelijk momentopname van het beschikbare onderzoek en laat zien hoe dodelijke en niet-dodelijke roofdierbestrijding kan bijdragen aan deze doelen.

Waar de recensie naar keek

De QSR onderzocht 358 studies uit het Verenigd Koninkrijk, Ierland en de bredere Britse eilanden. Deze studies bestreken een breed scala aan habitats, van hooglanden tot kustranden. Onderzoekers onderzochten hoe het beheersen van roofdiersoorten prooidieren en bredere ecologische processen beïnvloedt.

De meest bestudeerde roofdieren waren vossen, kraaiachtigen, marterachtigen, roofvogels en invasieve soorten zoals Amerikaanse nerts. Prooisoorten varieerden van steltlopers en kleine zoogdieren tot jachtvogels en landbouwvogels, waarvan er nu al veel nationaal afnemen.

Wat het bewijs van bestrijding laat zien

Het bewijs toont aan dat roofdierbestrijding, wettelijk en ethisch uitgevoerd, kwetsbare soorten kan ondersteunen. Dodelijke methoden, voornamelijk schieten en vallen, werden het meest bestudeerd. Deze waren over het algemeen effectief in het verminderen van predatordruk en het verbeteren van het broedsucces. Minder dan vijf procent van de studies rapporteerde negatieve uitkomsten voor prooi.

Niet-dodelijke methoden, waaronder uitsluitingshekken en afleidingsvoer, lieten ook positieve resultaten zien wanneer ze in geschikte omgevingen werden gebruikt. Deze methoden zijn vooral nuttig waar dodelijke bestrijding beperkt is en kunnen een breder begrip van roofdierbeheer bevorderen.

Een van de meest opvallende bevindingen kwam uit studies die roofdierbestrijding vergeleken met scenario's zonder controle. In veel landschappen die worden gedomineerd door generalistische roofdieren zoals vossen en kraaiachtigen, leidde niets doen vaak tot meer predatie en minder overleving van jonge dieren. Passiviteit kan het herstel van de populatie voor soorten die al onder druk staan aanzienlijk beperken.

De rol van jacht in roofdierbestrijding

De review benadrukt de belangrijke bijdrage van individuen binnen de jachtsector. Praktische vaardigheden zoals veilig gebruik van vuurwapens, effectieve val plaatsen en lokale kennis zijn essentieel voor veel natuurbeschermingsprojecten. Deze mogelijkheden zijn vooral waardevol in landelijke en particulier beheerde gebieden waar gerichte roofdierbestrijding nodig is.

Predatorbestrijding is echter geen oplossing die voor iedereen werkt. Effectief beheer is afhankelijk van soorten, leefgebied, herkolonisatiesnelheden en langetermijnbehoeften voor ecologische doeleinden. Met toegang tot onderzoek en ondersteuning is de schietgemeenschap goed gepositioneerd om betekenisvolle vooruitgang voor biodiversiteit te realiseren.

Nieuwe tools en frisse denkwijze

De interesse in nieuwe technologieën en niet-dodelijke benaderingen blijft groeien. Verbeterde monitoringsinstrumenten, afschrikmiddelen en adaptieve beheertechnieken bieden mogelijkheden voor bredere betrokkenheid van belanghebbenden en kunnen het publieke vertrouwen in roofdierbeheer versterken.

De review identificeerde ook hiaten in de bewijsbasis. Langetermijnstudies blijven beperkt, maar zijn essentieel om te begrijpen hoe ecosystemen in de loop van de tijd reageren. Er is meer onderzoek nodig naar soortspecifieke reacties, cumulatieve effecten en de sociale dimensies van roofdierbeheersing.

Wat het betekent voor herstel van natuur

Predatorbestrijding, dodelijk of niet-dodelijk, is een legitiem en noodzakelijk instrument in de beschermingsgereedschapskist. Wanneer het verantwoord en volgens best practices wordt gebruikt, kan het kwetsbare soorten helpen herstellen en gezondere, veerkrachtigere ecosystemen ondersteunen, vooral in landschappen waar toppredatoren afwezig zijn.

Terwijl het VK werkt aan ambitieuze natuurhersteldoelen, is het cruciaal dat beslissingen worden geleid door bewijs in plaats van ideologie. De jachtsector speelt een waardevolle rol. Met voortdurende samenwerking, innovatie en onderzoek kan roofdierbestrijding centraal blijven staan in onze natuurbeschermingsinspanningen.

Ondersteuning en volgende stappen

Voor wie op zoek is naar praktisch advies, heeft Working for Waders richtlijnen opgeleverd, gefinancierd door het BASC Wildlife Fund. De toolkit ondersteunt landbeheerders en natuurbeschermers bij het leveren van effectieve roofdierbestrijding op de grond.

Het BASC Wildlife Fund ondersteunt ook een nieuw GWCT-project dat afleidingsvoer onderzoekt als manier om dassenpredatie op bodembroedende soorten te verminderen.

*Wie is Sophie Stafford?

Sophie is een van de wetenschappelijke adviseurs van BASC. Ze heeft een BSc in zoölogie met natuurbehoud van de Universiteit van Bangor en heeft daarna experimenteel onderzoek in Finland uitgevoerd. Ze heeft een breed scala aan onderzoeksinteresses, waaronder ecosysteemecologie, drijfveren van migratie en gedragsevolutie.

Bron: BASC

Met weidelijke groet,

Kristof Vandewoestijne